Артқа

Тестостеронның 95% еркектердің жыныс бездері – атабездерде синтезделеді. Қалған 5%-ы – бүйрек үсті бездерінде.

Тестостеронды өндіруде маңызды рөлді басқа гормондар, мысалы, гонадотропин-рилизинг-гормоны (ГРГ) атқарады. ГРГ әсерінен алдыңғы гипофиз фолликул ынталандыратын гормонды (ФЫГ) және лютеинизациялаушы гормонды (ЛГ) өндіреді. Атабездерде ФЫГ және ЛГ бірден бірнеше процестерді қосады: сперматогенезді (шәует жасушыларының түзілуі) және тестостеронның өндірілуін.

Осыдан кейін тестостерон қанағымға енеді де, бүкіл ағза бойымен айналады.

Ерлер ағазасы тәулігіне тек 4-8 мг тестостерон өндіреді. Бұл ретте гормонның шамамен 2%-ы биологиялық белсенді болып саналады және қанда еркін айнала алады.

Бұл пішінде тестостерон жасушалардағы рецепторлармен тікелей әрекеттесіп, одан әрі реакцияларды ынталандырады.

Денедегі тестостеронның оңтайлы теңгерімі жалпы денсаулық пен жақсы көңіл күйі үшін өте маңызды.

Тестостерон ағзадағы көптеген процестерге жауап береді және барлық дерлік органдар мен жүйелерге әсер етеді, соның ішінде:

•
•
•
•

• репродуктивті жүйе;

• бұлшықеттер мен сүйектер;

• жүрек-тамыр жүйесі;

•
•
•

• тері және шаш;

• орталық және перифериялық жүйке жүйесі.

Тестостерон деңгейінің жеткіліксіздігімен байланысты жағдай гипогонадизм деп аталады.

Гипогонадизм бастапқы (атабездердің проблемалары) немесе қайталама (гипоталамус немесе гипофиз деңгейіндегі проблемалар) болуы мүмкін. Гипогонадизм жетілген ерлердің 6%-ында кездеседі. Семіздік пен қант диабеті болған жағдайда бұл көрсеткіш 50%-ға немесе одан да көпке жетеді.

•
•
•
•

• шаршағандықты және әлсіздікті;

• бұлшықет массасының жоғалуын;

• жыныстық құмарлықтың төмендеуін (либидоны);

• эректильді дисфункцияны;

•
•
•

• концентрация мен жадтың проблемаларын;

• көңіл-күйдің нашарлауы мен депрессияны;

• май массасының жоғарылауы;

• гинекомастияны (сүт бездерінің ұлғаюын).

Тестостерон тапшылығын көрсететін ең маңызды белгілер – жыныстық құмартудың төмендеуі, таңертеңгілік эрекциялар санының азаюы және адекватты эрекциялардың төмендеуі.

Андрогендік гормондардың, атап айтқанда тестостеронның артық синтезі гиперандрогения деп аталады.

Гиперандрогения бірқатар симптомдармен сипатталады, соның ішінде:

•
•
•
•

• безеу және майлы тері;

• қуықасты безінің өлшемдерінің ұлғаюы;

•
•
•

• безеу бөртпесі;

• шаштың түсуі және т.б.

Бұндай жағдай әйелдерде де, ерлерде де дамуы мүмкін болса да, бүгінгі күні гиперандрогения түсінігі көбінесе әйелдерге қатысты қолданылады.

Андроген тапшылығын түзету әдістемесі жеке түрде және емдеуші дәрігердің қатаң қадағалауымен таңдалады.

Тестостерон деңгейі төмен адамдар үшін дәрігер гормоналды препараттарды пайдалану арқылы алмастырушы терапияны тағайындай алады.

Егер гипогонадизм жыныстық функцияның бұзылуына әкелсе, консервативті әдіс эрекция модуляторлары болып табылатын 5 типті фосфодиэстеразаның ауыз тежегіштерін (ФДЭ-5) тағайындауды болжайды: олар оны тікелей тудырмайды, бірақ олардың көмегімен жыныс мүшесінің кавернозды денелерінде қанағым артады, оның арқасында физиологиялық эрекция пайда болады және сақталады.

Тадалафилдің аз дозаларымен ұзақ мерзімді терапия тестостеронның деңгейін жоғарылатады.

Зерттеу нәтижелеріне сәйкес, тадалафилді қабылдайтын емделушілерде тестостеронның деңгейі үш ай терапияның ішінде жоғарылайтыны анықталды.

Басқа мақалалар